Wijs met Groningen
is een cd met liedjes in en over de Groningse streektaal. De melodieën (de “wijsjes”) hebben veel weg van Ierse folksongs. De teksten zijn deels in het Nederlands en deels in het Gronings. Ze zijn geschreven vanuit verschillende perspectieven. Zo zijn er liedjes over mensen die in Groningen zijn geboren en/of opgegroeid en die er nog steeds wonen. Maar er zijn ook liedjes over Groningers die buiten de provincie zijn gaan wonen, e-migranten dus eigenlijk. En natuurlijk hebben we liedjes over mensen die naar de provincie Groningen zijn verhuisd.
Al die mensen hebben op een heel eigen wijze ervaring met de Groningse streektaal. Evenals niet-Groningers met Groningse partners, ouders, vrienden of bekenden. Eenieder kent vast en zeker voorbeelden van prettige herinneringen, misverstanden en komische situaties, die op de een of andere manier terug te voeren zijn op de “cultuur” waarin je bent opgegroeid en die weer invloed hebben gehad op je manier van denken en praten. Dat is interessant maar bovenal leuk. Het oeroude spreekwoord “Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is” blijkt bijzonder waar te zijn. Het zet je ook aan het denken over de vraag: “Wie spreekt er eigenlijk perfect Nederlands?”. Volgens ons niemand. Het is natuurlijk belangrijk om goed Nederlands te (kunnen) spreken. Maar dat daar een streekeigen accent, woord of uitdrukking doorheen klinkt, is heel verrijkend. Daar mag je zelfs bijzonder “blij mee”, of zelfs “trots op” zijn. In het Gronings zouden we zeggen: “Wies mit”.
Als je “wies” net-niet-helemaal-goed vertaalt in het Nederlands, kan je zeggen: wij zijn bijzonder “wijs met Groningen”. Dit inspireerde ons tot het schrijven van liedjes met titels als Ik kom uit Groningen, Eigen aard is goud waard, Nee?derlands en Cursus voor Zuiderlingen. Het werd ons gaandeweg ook steeds duidelijker dat het helemaal niet zo makkelijk is om je streektaal los te laten of juist om het te leren spreken. Daardoor sluipen er onbedoeld foutjes in je Nederlands. Deze situaties worden beschreven in E-mail van een E-migrant en Rooie Rie. Taal en cultuur spelen natuurlijk een belangrijke rol in gevoelens van nostalgie, het gevoel van weemoed en verlangen naar (de omgeving van) vroeger. Hierover wordt gezongen in Ik wol ik was, In mien gedachten en Hou gaait ter heer in Nije Pekel en Groutnis oet Riga. Uiteraard mogen smartlappen en liefdesliedjes niet ontbreken in een cd met zulke gevoelige thema's: Bist al aan t sloapen wichie?, t Wicht van Schier en Zeewiefke. En alle landelijke schoolkennis over de provincie Groningen vatten we nog even samen in een oud d(r)euntje, gestoken in een nieuw mulitculti jasje: TopoTjoen.
Bij de cd hoort een boekje met de teksten van de liedjes en extra uitleg.
Powered by